Posted in Ուսումնական նյութեր

Եղանակ, դրա տիպերը

Եղանակ, դրա տիպերը: Հաճախ օրվա ընթացքում դուք կարող եք ա­կանատես լինել մթնոլորտի վիճակի փոփոխություններին. երկինքն ամ­պում է, անձրև է թափվում, օրը ցրտում է, կամ էլ հակառակը՝ ամպերը ցրվում են, անձրևը  դադարում է, երևում է արևը, օրը տաքանում է: Մթնոլորտում դիտված այդ վիճակն անվանում են եղանակ:

Եղանակը կախված է օդի ջերմաստիճանից, ճնշումից և խոնավությու­նից: Դրանք իրար հետ սերտ կապված են, և որևէ մեկի փոփոխությունից փոխվում են մյուսները և ամբողջ եղանակը:
Քանի որ երկրագնդի տարբեր մասերում ջերմաստիճանը, ճնշումը և խոնավությունը միշտ տարբեր են, հետևաբար՝ եղանակը նույնպես տար­բեր տեղերում տարբեր է: Ամեն օր հեռուստատեսային, ինչպես նաև՝ համացանցային կայքերի տեղեկատվությունը եղանակի մասին նույնպես վկայում են, որ, իրոք, Երկրի տարբեր վայրերում նույն պահին եղանակները տարբեր են և հաճախ են ենթարկվում փոփոխության:

Սակայն այդ փոփոխություններն ամենուրեք նույն հաճախությամբ չեն դիտվում: Օրինակ՝ հասարակածում մշտապես տաք է ու խոնավ, իսկ բևեռային շրջաններում ցուրտ է ու չոր:

Երկրագնդի միջին լայնություններում, որտեղ գտնվում է նաև մեր հանրապետությունը, եղանակների փոփոխությունը տեղի է ունենում ըստ տարվա սեզոնների: Գարունն անձրևային է ու մեղմ, ամառը չոր է ու շոգ, աշունն արևոտ է, չափավոր տաք ու քիչ տեղումներով, իսկ ձմեռը՝ ցուրտ:

Եղանակի կանխատեսում: Եղանակի հնարավոր փոփոխությունները մեծ ազդեցություն ունեն մարդու գործունեության տարբեր ոլորտների վրա: Դրանով է պայմանավորված գյուղատնտեսական և այլ աշխատանքների, ճանապահորդությունների անվտանգությունը:

Եղանակը կանխատեսել՝ նշանակում է նախօրոք իմանալ տվյալ վայ­րում սպասվող եղանակային փոփոխությունները։ Որպեսզի մարդիկ իմանան, թե ինչպիսի  եղանակներ են բնորոշ իրենց տարածաշրջանին, օդերևութաբանական կայաններում կատարում են ե­ղանակի դիտումներ: Եղանակի դիտումներ կատարել՝ նշանա­կում է ամեն օր մի քանի անգամ չափել օդի ջերմաստիճանը, ճնշումը, խոնավությունը, որոշել քամու շարժման ուղղությունը, արագությունը և այլն:

Եղանակի կանխատեսումները չափազանց կարևոր են օդագնացու­թյան, ծովագնացության, ցամաքային տրանսպորտի, գյուղատնտեսու­թյան, զբոսաշրջության և այլ ոլորտների համար:

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Ի՞նչ է եղանակը: oդի ջերմաստիճանը
  2. Ինչո՞ւ երկրագնդի տարբեր մասերում տարբեր եղանակ է: կաշվածե տարացքի բարձրությունից և արևի հետ հեռավորությունից
  3. Ի՞նչ է նշանակում եղանակի կանխատեսում: Ինչո՞ւ է դա անհրաժեշտ: որպեսզի մարդիկ պատրաստվեն
Posted in Մայրենի, Մայրենիի ստոգատես

Ինքնաստուգում

  1. Կարդա՛ տեքստը, լրացրո՛ւ բաց թողած տառերը:

Վաղուց, շատ վաղուց մի մարդ էր ապրում: Նա աշխարhի ամենաբարի մարդն էր: Հենց լույսը բացվում էր, վերցնում էր իր սրինգն ու շրջում գյուղից գյուղ, քաղաքից քաղաք: Նա իր սրինգի քաղցր մեղեդիներով մխիթարում էր  վշտացածներին, բժշկում հիվանդներին: Երբ լսում էին նրա նվագը, թշնամիները հաշտվում էին, խոսում սիրո և եղբայրության մասին:
Մի անգամ ուշ գիշերով մարդը տուն էր վերադառնում անտառի միջով: Հանկարծ շատ մոտիկից լսվեց գայլերի ոռնոցը, մի քիչ հետո խավարի մեջ պսպղացին նրանց աչքերը: Մարդը մի պահ քարացավ, բայց իսկույն սթափվեց, ձեռքն առավ սրինգն ու սկսեց նվագել: Հնչեց կախարդական մեղեդին, և գայլերը նստեցին գետնին, գլուխները դրեցին առջևի թաթերի վրա ու կարծես քարացան:

2. Բնութագրի՛ր այս պատմության մարդուն՝ պատմելով նրա կատարած գործերի մասին: Բարի, ուրիշ մարդկանց խղճացող, խելացի, արագ կողմնորոշվող

3. Մարդն ինչպե՞ս փրկվեց գայլերից: Նվագելով գայլերին քարացրեց։

4. Վերնագրի՛ր տեքստը: Փրկության մեղեդի

5. Կազմի՛ր նոր բառեր  աշխարհ, ճանապարհ բառերով:

Աշխարհ- աշխարհագետ, աշխարհամաս, աշխարհագրություն։

Ճանապարհ-ճանապարհորդ

6. Դո՛ւրս գրիր ընդգծված բառերը՝ դիմացը գրելով, թե յուրաքանչյուրն ինչ խոսքի մաս է:

գոյական -սրինգ , անտառ

ածական -ամենաբարի, քաղցր, կախարդական

բայ- մխիթարել ,սթափվեց

նա- դերանուն

7. Համառոտի՛ր նախադասությունը՝
Նա իր սրինգի
 քաղցր մեղեդիներով մխիթարում էր վշտացածներին: Նա մխիթարում էր

8. Գտիր տրված նախադասության ենթական և ստորոգյալը՝

Մի անգամ ուշ գիշերով մարդը տուն էր վերադառնում անտառի միջով:

4. Հետևյալ բառերի հոմանիշները գրի՛ր՝ մխիթարել, պսպղալ, թշնամի:

Մխիթարել- օրհնել

պսպղալ- փայլել

թշնամի- հակառակորդ

5. Տրված թվերը գրի՛ր բառերով՝ 2099, 37, 45, 766, 84: երկու հազար իննսունինը, երեսունյոթ, քառասունհինգ, յոթ հարյուր վաթսունվեց, ութսունչորս։

Posted in Մայրենի

Հայոց լեզու 5ի առաջադրանքներ

Վարժհ․ 182

Շուշան-շուշան ծաղիկ

Աշոտ երկատ-մետաղի պես և երկաթի նման պինդ ու ուժեղ

Ձախորդ-անհաջողակ

Առյուծ Մհերը-շատ ուժեղ, շատ հոզոր Առյուծ Մհեր

Երզնկացին-տեղ ցույց տվող

Արևելցի-տեղ ցույց տվող

Արքանների հովիտ-հովիտ, որտեղ արքանների հարստությունն էր

Վարժ․ 183

Նրա պապը սասունցի էր ու շատ էր պատմում սասունցիների մասին։

Ուզում եմ նմանվել Սասունցի Դավթին։

Էպոսի վերջին Փոքր Մհերն էր։

Գրքի հերոսը մի փոքր տղա է։

«Սասունցի Դավիթ» էպոսում հիշատակվում է Պղնձե քաղաքը։

Գտածը Պղնձե մատանի էր։

Կիրակոս Գանձակեցու պատմության մեջ հանդիպում է Պղձեհանք կոչվող հանքը։

Ես վստահ եմ, որ Գանձասար լեռը դեռ կարդարացնի իր հպարտ անունը։

Ինչե՜ր ասես չկային՝ ոսկե անոթներ ու արձանիկներ, թանկարժեք զարդեր. դա մի իսկական գանձասար էր:

Վարժ․ 184

Ա խմբի բառերը անձ ցույց տվող բառեր են, իսկ Բ խմբի բառերը իր ցույց տվող բառեր։

Գոյականները բաժանվում են երկու խմբի ով, ովքեր և ինչ, ինչեր ով, ովքեր անձ ցույց տվող օրինակ՝ Գերմանացի, Գայան է և այլն, իսկ ինչ, ինչերը իր ցույց տվող բառեր օրինակ՝ պայուսակ, բարձ և այլն։ Կամ էլ այսպես կարող ենք հասկանալ ով, ովքերը շնչող, իսկ ինչ, ինչերը անշունչ առարկաններ։

Posted in Մայրենի

<> Մայրենի

Ղ. Աղայանի  «Վաճառականի խիղճը» պատմվածքի միջից դո՛ւրս գրիր 10 անձ  ցույց տվող և 10 իր ցույց տվող գոյականներ:

Անձը ցույց տվող բառեր-Գյուղացի, որդի, վաճառական, աշակերտ, գործակատար, հայր, մայրիկ, Աստված, քահանա, Թագավոր։

Իր ցույց տվող բառեր-Խանութ, փող, պատշքամբ, նամակ, ռոճիկ, դատաստան, քաղաք, կոպեկ, թեյ, խիղճ։

Posted in Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա օրենքներ կոտորակների գումարման համար

Թվաբանական օրենքներ  կոտորակների գումարման համար

Դասարանական և տնային առաջադրանքներ

1 Օգտագործելով կոտորակների գումարման օրենքները՝ հաշվեքառավել հարմար եղանակով․

2. Ի՞նչ կոտորակներ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն․ որպեսզի ստացվի հավասարություն․

3. Ուղղանկյունանիստի բարձրությունը դմ է, լայնությունը՝ դմ, իսկ երկարությունը բարձրության և լայնության գումարից ավելի է վերջինիս  մասով։ Որքա՞ն է ուղղանկյունանիստի երկարությունը։

Posted in Русский язык

Руский язык

Магия чисел — практическая часть

А. Барто. Звонки

Я Володины отметки
Узнаю без дневника.
Если брат приходит с тройкой —
Раздаются три звонка.
Если вдруг у нас в квартире
Начинается трезвон –
Значит, пять или четыре
Получил сегодня он.
Если он приходит с двойкой,
Слышу я издалека:
Раздаются два коротких,
Нерешительных звонка!
Ну, а если единица –
Он тихонько в дверь стучится.

1. Сравни выделенные слова. На какие вопросы они отвечают? Найди числительные. Три, два, четыре.

2. Найди числительные

  • Три, тройка.
  • трое, тройник.
  • троюродный, тройник.
  • тройка, три.
  • тройник, трое.
  • Пятак,
  • пятый,
  • пятиклассник,
  • пять.