Ասե՛ք ջերմաչափների ցուցմունքները
(տե՛ս նկ. 52)։

Առաջին -13

Երկրորդ +7

Երորդը 0

Չորորդը +24

Ջինգերորդ-ջ

Կարդացե՛ք թվերը.
+2, –3, 0, +8, –10, –15, +1, –27, –12, +100, –91, –74:

Տրված են –5, –3, , +5, +10, –2, 0, +4, 3 1/3 թվերը: Նրանցից դո՛ւրս
գրեք ամբողջ թվերը: –5, –3, , +5, +10, –2, 0, +4, 3

Գործածելով + և – նշանները` գրե՛ք.
ա) 10 O տաքություն, +10 գ) 3O ցուրտ, -30
բ) 0-ից 7 O ցածր, -7 դ) 0-ից 😯 բարձր: +80

Թվանշաններով և + կամ – նշանի միջոցով գրի՛ առեք բարձրությունները
և խորությունները.
ա) Արագած լեռան բարձրությունը չորս հազար իննսուն մետր է։ ծովի մակարդակից +4090 մետր
բ) Մոնբլան լեռան բարձրությունը չորս հազար ութ հարյուր յոթ
մետր է։ ծովի մակարդակից +4807 մետր

գ) Կազբեկ լեռան բարձրությունը հինգ հազար երեսուներեք
մետր է։ ծովի մակարդակից +5033 մետր
դ) Բայկալ լճի խորությունը հազար վեց հարյուր քսան մետր է։ ծովի մակարդակից -1620 մետր
ե) Արաբական ծովի խորությունը հինգ հազար ութ հարյուր երեք
մետր է։ ծովի մակարդակից 5803 մետր
զ) Ալեուտյան իջվածքի խորությունը յոթ հազար ութ հարյուր
քսաներկու մետր է։ ծովի մակարդակից -7822 մետր
է) Ֆիլիպինյան իջվածքի խորությունը տասը հազար չորս
հարյուր իննսունյոթ մետր է։ ծովի մակարդակից 10497 մետր

1. Հողի ու ջրի ,թռչունների ու ձկների ,վայրի գազանների պահպանման համար ի՞նչ միջոցներ են ձեռնարկվում: տեսակավորման
2. Որո՞նք են թթվային անձրևների առաջացման պատճառները,և ի՞նչ հետևանքներ կարող են դրանք ունենալ: դրանք այրում էն հողը
3. Ինչու՞ չի կարելի այրել կենցաղային աղբը: դա լուրջ հիվանդության բուն է

349․ Գտե՛ք երկու շրջանագծերի իրարից ամենահեռու և իրար ամենամոտ կետերի հեռավորությունները, եթե շրջանագծերի շառավիղները 4 սմ և 5 սմ են, իսկ նրանց կենտրոնների հեռավորությունը 12 սմ է։

5+4=9

12-9=3

5+4=9

12+9=21

Պատ.՝3 և 21

362․ Տրված է բավիղի հատակագիծը։ Գտե՛ք ելքը՝ ներկելով բավիղի բոլոր փակուղիները։

363․

368․ Առնվազն քանի՞ կշռումով կարելի է գտնել կեղծ մետաղադրամը 73 մետաղադրամների մեջ։ 4 կշռումով։

376․ Հետևյալ պատկերներից որո՞նք ունեն համաչափության առանցք։ Շեղանկյունը, և կլորը։

377․ A և B քաղաքներից միաժամանակ իրար ընդառաջ դուրս են եկել երկու մեքենաներ։ Առաջին մեքենայի արագությունը 60 կմ/ժ է, երկրորդինը՝ 10 կմ/ժ-ով ավելի։ Քանի՞ ժամ անց նրանք կհանդիպեն, եթե քաղաքների հեռավորությունը 260 կմ է։

1) 60+10=70(կմ/ժ)     

2)60+70=130(կմ/ժ)     

260:130=2(ժ)     

Պատ՝. 2ժամ:

378․ A և B կետերի հեռավորությունը 390 կմ է։ Երկու ավտոմեքենաներմիաժամանակ դուրս են գալիս A կետից և շարժվում դեպի B կետը։ Հասնելով B կետը՝ նրանք անմիջապես վերադառնում են A կետը։ B կետից ի՞նչ հեռավորության վրա մեքենաները կհանդիպեն, եթե առաջին մեքենայի արագությունը 80 կմ/ժ է, իսկ երկրորդինը՝ 50 կմ/ժ։

1)80+50=130(կմ/ժ)       

2)390:130=3(ժ)          

3)3×2=6(ժ) (հանդիպ.)        

4)6*50=300(կմ) (I ին մեք)       

390-300=90(կմ)      

Պատ՝. 90 կմ :   

Իտալացի գրող Էդմոնդո Դե Ամիչիսի «Սիրտը» գիրքը համաշխարհային մանկական գրականության հայտնի ստեղծագործություններից է:
Հատվածներ գրքից

Մեր ուսուցիչը

Այսօր ողջ առավոտն անցկացրի դպրոցում, և նոր ուսուցիչն ինձ շատ դուր եկավ: Մինչ աշակերտները հավաքվում էին, նա արդեն նստած էր իր ուսուցչական տեղում, իսկ մեր դասարանի դռների մեջ անընդհատ երևում էին նրա նախկին աշակերտները, որպեսզի ողջունեին իրենց ուսուցչին: Նրանք մտնում էին դասասենյակ և ասում.

— Բա՜րև Ձեզ, սինյոր ուսուցիչ, բա՜րև Ձեզ, սինյոր Պերբոնի:

Մի քանիսն էլ մոտենում էին, սեղմում ձեռքը և դուրս վազում: Երևում էր, որ բոլորն էլ շատ են սիրում իրեն և սիրով կշարունակեին սովորել նրա ղեկավարությամբ: Ուսուցիչն, առանց գլուխը բարձրացնելու,  պատասխանում էր «ողջո՜ւյն», սեղմելով իրեն պարզած ձեռքերը և ի պատասխան բոլոր ողջույնների` մնում խիստ` նույն ուղիղ կնճիռը ճակատին: Հետո մոտեցավ պատուհանին և ակնդետ նայում էր դիմացի շենքի տանիքին: Թվում էր` նա ոչ թե ուրախանում, այլ տառապում էր այդ ողջ ուշադրությունից: Ապա շրջվեց դեպի մեզ և տևական նայեց յուրաքանչյուրիս: Թելադրելիս քայլում էր նստարանների միջով և տեսնելով մի աշակերտի, որի երեսին կարմրավուն հետքեր կային, դադարեց թելադրել. ձեռքերի մեջ առավ նրա գլուխը և ուշադիր զննեց: Հետո հարցրեց, թե ինչ է պատահել, և ձեռքը դրեց նրա ճակատին, որպեսզի ստուգի`  արդյոք ջերմություն չունի՞: Այդ պահին թիկունքում  աշակերտներից մեկը կանգնեց նստարանին և ծամածռություն արեց: Ուսուցիչը շրջվեց: Չարաճճին անմիջապես նստեց և գլուխը կախեց` սպասելով պատժի: Բայց նա պարզապես ձեռքը դնելով տղայի գլխին` ասաց.
-Այլևս նման բան չանես,- և, վերադառնալով իր գրասեղանի մոտ,  շարունակեց թելադրել: Երբ վերջացրեց, մի քանի ակնթարթ լուռ նայում էր մեզ,  հետո շատ դանդաղ, իր խիստ, բայց բարի ձայնով ասաց.

-Լսե՜ք, մի ամբողջ տարի մենք պետք է միասին անցկացնենք: Փորձենք համերաշխ լինել: Սովորե՜ք և կարգապահ եղե՜ք: Ես միայնակ եմ: Եղե՜ք իմ ընտանիքը: Անցյալ տարի դեռևս մայր ունեի, սակայն նա մահացավ, և ես մնացի մենակ: Ողջ աշխարհում միայն ձեզ ունեմ: Այլևս չկա որևէ մեկը, ում կարող եմ սիրել և ում մասին կարող եմ հոգ տանել: Եղե՜ք իմ որդիները: Ես սիրում եմ ձեզ, սիրե՜ք և դուք ինձ: Չեմ ուզում պատժել ոչ ոքի: Ապացուցե՜ք, որ լավ տղաներ եք: Թող դպրոցը մեզ համար ընտանիք լինի, իսկ դուք` իմ մխիթարանքն ու հպարտությունը: Ձեզնից ոչ մի խոստում չեմ պահանջում, համոզված եմ, որ սրտի խորքում բոլորդ էլ ինձ պատասխանեցիք «այո»: Եվ ես շնորհակալ եմ դրա համար:

Այդ պահին ներս մտավ պահակը և հայտարարեց, որ դասերն ավարտվեցին: Բոլորս լուռ դուրս եկանք մեր տեղերից: Այն աշակերտը, ով կանգնել էր նստարանին, մոտեցավ ուսուցչին և դողացող ձայնով ասաց.

— Սինյո՜ր ուսուցիչ, ներեցե՜ք ինձ:

Ուսուցիչը համբուրեց նրա ճակատը և ասաց.

— Հանգիստ տուն գնա, տղա՜ս:

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1. Ո՞վ է ուսուցիչը քեզ համար: Ուսուցիչը ինձ համար մի բարի մարդ է որը մեզ հետ կիսում է իր գիտելիքները
2. Ինչպիսի՞ ուսուցիչ դու կլինեիր։ Ես կլինեի Հյուսիսային դպրոցի ընկեր քրիստինեի նման տեղ- տեղ կատակասեր տեղ-տեղ ջղին տեղ-տեղ բարի

3. Մեկնաբանիր այս հատվածը․

Լսե՜ք, մի ամբողջ տարի մենք պետք է միասին անցկացնենք: Փորձենք համերաշխ լինել: Սովորե՜ք և կարգապահ եղե՜ք: Ես միայնակ եմ: Եղե՜ք իմ ընտանիքը: Անցյալ տարի դեռևս մայր ունեի, սակայն նա մահացավ, և ես մնացի մենակ: Ողջ աշխարհում միայն ձեզ ունեմ: Այլևս չկա որևէ մեկը, ում կարող եմ սիրել և ում մասին կարող եմ հոգ տանել: Եղե՜ք իմ որդիները: Ես սիրում եմ ձեզ, սիրե՜ք և դուք ինձ: Չեմ ուզում պատժել ոչ ոքի: Ապացուցե՜ք, որ լավ տղաներ եք: Թող դպրոցը մեզ համար ընտանիք լինի, իսկ դուք` իմ մխիթարանքն ու հպարտությունը: Ձեզնից ոչ մի խոստում չեմ պահանջում, համոզված եմ, որ սրտի խորքում բոլորդ էլ ինձ պատասխանեցիք «այո»: Եվ ես շնորհակալ եմ դրա համար:

Միայնակ դասատուի մաին մի պատմություն

4. Բառախաղ, բառերի վերադասավորումով կազմիր նոր բառեր։

սրահ- ահ

սնար-սար

դրամ-մարդ

ագռավ- վագռ

վտակ- վատ

ծառա- ծառ

շուն-նուշ

5. Հետևյալ բառից կազմիր նոր բառեր․

Ատամնաբուժական– ատամ, մատ, բու, տականք

Կազմիր հինգ նախադասություն՝ օգտագործելով դարձվածքնե

Գրողը տանի եսինչ գեղեցիկ է։

Վայ քոռանամ ես եսինչ բարձր տեղից ես սղում։

Ռաֆայել գլուխ մի պահիր։

Դավիթ ձեռ ես առնում։

Домашнее задание:

Упражнение 1.Составь предложения и запиши связный текст:

Олины гладиолусы

1 Разводит, Оля, гладиолусы

2 вскопала, она, грядку, и, посадила, цветов, рассаду

3 лето, всё, она, цветы, поливала, выпалывала, траву, сорную

4 распустились, в, августе, цветы, пышные

Оля Разводит гладиолусы, она вскопала грядку и посадила рассаду цветов, она всё дето поливала цветы выпалывала сорную траву в августе пышные цветы распустились.

Упражнение 2 Прочитайте предложения, вставьте подходящие по смыслу слова.

В ночном небе ярко сверкают звёзды.

Стая крикливых журавлей пронеслась над полям.

Осенью на приусадебном участком дети собрали хороший урожай.

Я с другом прочитал интересный детектив.

На уроке русского языка мы писали сочинение.

Слова для справок: урок, небо, участок, поле, друг.

Упражнение 3 .Допишите окончания.

Зимой на улице шёл сильный снегопад.

Метель понеслась и закружилась в снежном вальсе .

Могучий лось тяжело пробирался по высокой густой траве .

Белым снегом занесло все лесные тропинки .

Հարցեր

•Ներկայացրե՛ք և բնութագրե՛ք նախնադարի փուլերը, ի՞նչ զարգացում/փոփոխություն նկատվեց փուլերից յուրաքանչյուրում։

Հին նախնադար- Ստորին հինքարեդարյան (մոտ 2 միլիոն-մոտ 100 հազար տարի առաջ) մշակույթը բնորոշվում է քարե գործիքների պատրաստման շելյան և աշելյան տեխնիկայով։ Հատկապես աչքի են ընկնում Արզնիում և Արտին լեռան մերձակայքում հայտնաբերված աշխատանքի գործիքները։ Վերջինիս կայաններից և Որվանի (Ազոխ) քարայրում (այժմ՝ ԼՂՀ Հադրութի շրջանում) հայտնաբերված նախամարդու գործունեության մնացորդներն ունեն շուրջ 700-հազարամյա հնություն։ Պեղածոները բազալտից են ու վանակատից (օբսիդիան)։ Հայկական լեռնաշխարհն Առաջավոր Ասիայում եղել է վանակատի արտահանման կենտրոն։

միջին նախնադար-Միջին քարի դարը (մ.թ.ա. 12.000- 10.000 տարի առաջ) հին քարի դարից նոր քարի դարին անցման ժամանակահատվածն է։ Մարդու կյանքի համար նպաստավոր գրեթե բոլոր վայրերում ապրել է նեանդերթալյան մարդը, որը գործածել է մուստիերյան տեխնիկայով մշակված քարե գործիքներ, ապրել է գերազանցապես քարայրերում (ուսումնասիրված են «Երևան 1», Լուսակերտի և այլ քարանձավներ)։ Նեանդերթալյան մարդու ներքին ծնոտի հատված է հայտնաբերվել Որվանի համար մեկ քարայրում։ Մուստիերյան շրջանում առանձնացել են ձմեռային (նական) բնակավայրերը և ամառային որսորդական ճամբարները։

նոր նախնադար-Նոր քարի դարում (մ.թ.ա. 10.000- 5.500 տարի առաջ)՝ մ.թ.ա. 8-րդ հազարամյակի վերջերից, մեր հայրենիքի և Առաջավոր Ասիայի մյուս շրջաններում արդեն եղել են կայացած երկրագործ, հասարակություններ և առաջին նստակյաց բնակատեղիները։ Մ.թ.ա. 10-8-րդ հազարամյակներում Հայկական լեռնաշխարհում սկզբնավորվել են քաղաքակրթության անցման նախադրյալները։ 1990-ական թվականների 1-ին կեսին Սասնո ջուր գետի արևմտյան ափի հնավայրից հայտնաբերված գտածոները վկայում են, որ Հայկական (Արևելյան) Տավրոսի հյուսիսային շրջանների նոր քարի դարի մշակույթը տեղական արմատներ ունի։

• Մի քանի նապադասությամբ պատմե՛ք Հայկական լեռնաշխարհի մասին։ Հայոց լեռնաշխարը գոյացել է ասորեստանի հարձակումներից պաշտպանվելու համար։
• Ի՞նչ գործոններ են հարկավոր պետության ստեղծման համար։ Ի՞նչ է պետությունը։
• Ներկայացրե՛ք վաղ պետական կազմավորումները

տտնտեսություն պատճառ ձկտում

Պետություն, որևէ ժողովրդի և նրա յուրաքանչյուր ներկայացուցչի բնականոն և մինչև վերջ ինքնադրսևորման՝ քաղաքակրթությանը հայտնի առայժմ միակ ձևն է, ազգի կարգաբանական աստիճանը բնորոշող հիմնական քննությունը, մշակույթի բարձրակետը։

Քաղաքական ամբողջականության տեսանկյունից պետությունը քաղաքականապես կազմակերպված ցանկացած համայնքն է, որն ապրում է կառավարման միևնույն համակարգի ներքո^[1]։ 

• Ե՞րբ և ի՞նչ հանգամանքներում է ձևավորվել Վանի թագավորությունը։ Ասորեստանի հարձակումների ընդացքում հայոց լեռնաշխարը միացավ իրար որպեսզի դիմակայելու համար

Կոմպօստի տեսանյութ

Տերևները, կտրատած խոտը, սննդի մնացորդները, բնական թղթի արտադրանքը և այլն, հավանաբար այն իրերն են, որոնք ամեն օր դեն են նետվում, որոնցից կարելի է կոմպոստացնել: Երբ դրանք բոլորը հավաքվում են և թույլ են տալիս քայքայվել, մնում է շատ արժեքավոր բան, որը կոչվում է պարարտություն

Կոմպոստավորումը պարտադիր չէ, որ պահանջում է մեծ այգի կամ բաց տարածք: Կոմպոստավորումը կարելի է անել փոքր տարածքում՝ բնակարանում կամ քաղաքային միջավայրում:

Նյութի աղբյուր

Այդպիսի մի փորձ մենք արել ենք տեխնոլոգիայի դասին

(334)

Մետաղադրամը գցել են 15 անգամ։ «Զինանիշը» ընկել է 7 անգամ։ Ինչի՞ են հավասար «զինանիշ» ընկնելու և «թիվ» ընկնելու հաճախականությունները։

A)7/15

b)8/15

Continue reading “Պատահույթի հավանականության որոշում (Մաթեմաթիկա)” →

310, 311, 312, 313, 318, 319, 320, 325, 328

310․ Հետևյալ իրադարձություններից որո՞նք են պատահույթներ.
ա) Դուք դուրս եք գալիս տնից և հանդիպում եք Ձեր վերևի
բնակարանում ապրող հարևանին։

Հավաստի է։
բ) Ուժգին քամի է փչում, իսկ ծառերի տերևները չեն շարժվում։

Անհնար է։
գ) Սեղանի թենիս խաղալիս Դուք հաղթել եք Ձեր ընկերոջը (որը
նույնքան լավ է խաղում, որքան Դուք)։

Հավաստի է։
դ) Թռչնակը ներս կթռչի Ձեր սենյակը։

Հավաստի է”

311․ Հետևյալ իրադարձություններից որո՞նք են հավաստի.
ա) Դուք միացրել եք լույսը, իսկ լամպը չի վառվել։

Հավաստի է։
բ) Զամբյուղում 10 խնձոր կար։ Երբ զամբյուղի մեջ դրեցին ևս
մեկ խնձոր, այնտեղ եղավ 11 խնձոր։

Հավաստի է։
գ) Զամբյուղում 5 տանձ կար։ Երբ զամբյուղի մեջ 4 խնձոր էլ
դրեցին, այնտեղ եղավ 9 խնձոր։

Հավաստի է։
դ) Հրաձիգը կրակել է և դիպել թիրախին։

Հավաստի է։
ե) Չորս մարդու համար ճաշ պատրաստելիս խոհարարը պղնձի
մեջ լցրեց կես տուփ աղ։ Ճաշը աղի ստացվեց։

Հավաստի է։

312․ Հետևյալ իրադարձություններից որո՞նք են անհնար.
ա) Դրամը նետելիս ընկել է «զինանիշ»։

Պատահույթ է։
բ) Գիշերը ծագել է արևը։

Անհնար է։
գ) Դուրս գալով փողոց՝ Դուք հանդիպել եք Տիգրան Ա արքային։

Անհնար է։
դ) Հաջորդ շաբաթ վատ եղանակ կլինի։

Պատահույթ է։
ե) Դուք մուրճով խփել եք ռելսին, և ձայն է հնչել։

Հավաստի է։
զ) Հավաքակայանում միայն մարդատար մեքենաներ կան։
Այնտեղից դուրս է գալիս մի ավտոբուս։

Պատահույթ է։

313․ Ո՞ր իրադարձությունն է պատահական, ո՞րը՝ հավաստի, ո՞րը՝
անհնար.
ա) Գցում են խաղոսկրը. կբացվի 1, 2, 3, 4, 5, 6 թվերից որևէ
մեկը։

Պատահույթ է։
բ) Գնել են մի փոշեկուլ. պարզվել է, որ այն խոտան է։

Պատահույթ է։
գ) Հայաստանցի մարզիկը կդառնա օլիմպիական խաղերի
չեմպիոն։

Պատահույթ է։
դ) Աքաղաղը ձու է ածել։

Անհնար է։
ե) Գցել են խաղոսկրը. բացվել է 6 թիվը։

Պատահույթ է։
զ) Գցել են խաղոսկրը. բացվել է 10 թիվը։

Անհնար է։
է) Աֆրիկայում Կոնգո գետը ծածկվել է սառույցով։

Պատահույթ է։
ը) Անկոչ հյուր է եկել։

Պատահույթ է։
թ) Հրանոթը կրակել է. լսվել է դղրդյուն։

Հավաստի է։

318․ Զամբյուղում կան կարմիր, դեղին և կանաչ խնձորներ: Զամբյուղից մի խնձոր են հանում: Ի՞նչ ելքեր ունի այդ պատահական փորձը: Այդ երևույթը պատահույթ է։

319․ Քանի՞ ելք ունի այն պատահական փորձը, երբ միաժամանակ նետվում է երկու մետաղադրամ: Երկու։

320․ Ի՞նչն է ավելի շատ՝ ա) 1 տարի՞ն, թե՞ 1ամբ․ 1/2 մլն վայրկյանը, բ) 1 դա՞րը,
թե՞ 1/2 մլրդ վայրկյանը։

325․ Գտե՛ք թիվը, եթե՝
ա) այն 11-ի բաժանելիս ստացվում են 5 քանորդը և 9 մնացորդը. 64։
բ) այն 8-ի բաժանելիս ստացվում են 26 քանորդը և 6 մնացորդը։ 214։

328․ Գետի հոսանքի արագությունը 2 կմ/ժ է։ Նավակը, որի սեփական արագությունը 17 կմ/ժ է, 3 ժ լողացել է գետի հոսանքի ուղղությամբ և 4 ժ՝ հոսանքին հակառակ։ Քանի՞ կիլոմետր է անցել նավակը։ 1կմ․ գետի հոսանքին հակառակ։