Առակը խրատական բնույթի փոքրածավալ գեղարվեստական ստեղծագործություն է: Առաջացել է ժողովրդական բանահյուսության մեջ, հետո սկսել է մշակվել առակագիր գրողների կողմից:

Առակներում հանդես են գալիս ինչպես մարդիկ, այնպես էլ կենդանիներ, բույսեր…: Նրանց միջոցով ծաղրվում են մարդկային վատ սովորույթները, գովաբանվում առաքինությունները: Այլաբանորեն գործածվելով` շատ կենդանիներ վերածվել են խորհրդանիշների, օրինակ առյուծը` քաջության, հզորության, աղվեսը` խորմանկության, էշը` հիմարության….

Ամենահին առկագիրը եղել է հույն Եզոպոսը: Նշանավոր առակգիրներ են Մխիթար Գոշը, Վարդան Այգեկցին, ֆրանսիացի Լաֆոնտենը, ռուս Իվան Կռիլով..

Հովհաննես Շիրազն առակագիր։

Անտառի առակը․․․

Ես գիտեմ տերևն ինչու է դողում,

Ինչ են բողոքում արմատներն հողում․․․
Եվ տերևներին արմատներն ասին.
― Շատ միք պարծենա, թե վերում եք դեռ,
Մենք ենք անտառը պահում մեր ուսին,
Արմատներով է անտառը անմեռ։
Մեզ լույս տվողը, իրավ է, դուք եք,
Բայց ինչ լույսով էլ անտառը զուգեք,
Ինչքան էլ մեզնից վերև բարձրանաք,
Թե բարձրանալով շատ գոռոզանաք,
Իմացեք, որ ձեր փառքը վեհաշուք
Հազիվ դիմանա մի գարուն-աշունք,
Կյանքը գոռոզին շատ չի համբերի,
Մի քամի, մի ձյուն ձեզ ցած կբերի,
Որ խելքի գալով
Գահը տաք լալով
Ավելի խելոք նոր տերևների,
Մեզ ավելի վեր տանող թևերի,

Որ Մայր արմատից ուր էլ բարձրանան՝
Կույր տերևի պես մեզ չմոռանան,
Դրախտն էլ մեզ տան՝
Չգոռոզանան։
Բախտդ ում գահն էլ քեզ բարձրացնի՝
Գոռոզությունդ քեզ կկործանի։

Աղավնին ու ագռավը

Ապշել էր մանուկ աղավնին բարի,
Որ, իբր ագռավն հինգ հարյուր տարի,
Կամ թե երեք դար
Կապրի անդադար,
Ու գեթ մի դարի կյանքի ծարավից՝
Ուզեց իմանալ գաղտնիքն ագռավից.
― Այդ ինչի՞ց է, որ՝
Ես էլ թևավոր,
Բայց դու մեզանից երկար ես ապրում,
Դու, որ չարժեիր իմ ոտի փոշին.
― Արի գաղտնիքը քեզ ցույց տամ իսկույն,―
Ասաց ագռավը և իջավ լեշին՝
Կտուցը խրեց հոտած լեշի մեջ․․․
Բայց իսկույն սոսկաց աղավնին իմ խեղճ.
― Թող կյանքս, ասավ, մի վայրկյան լինի,
Լավ է քիչ ապրեմ, իբրև աղավնի,
Քան թե դարերով, բայց իբրև ագռավ,―
Ասաց աղավնին ու երկինք թռավ։

․․․

Արծիվն ու աքլորը
Ինչո՞ւ չես թռչում, հարցրեց մի օր
Արծիվն աքլորին,
Թե՞ չես կարոտում հեռու, հեռավոր
Մեր սար ու ձորին,
Ինչո՞ւ չես ձգտում մի օր դեպի վեր,
Թե թևավոր ես, ինչո՞ւ չես թռչում։
― Իմ ինչի՞ն էին թռիչք ու թևեր,
Ոչ մի բարձունքի սիրտս չի տենչում.
Այսպես ինձ լավ է, չէ՞ որ ինձ այստեղ
Թե բույնն են տալիս և թե հաց ու ջուր։
― Այդ ասա,― ասաց արծիվը շքեղ,―
Այդ մի պուտ ջուրն է երկինքդ մաքուր,
Այդ հաց ու ջուրն է թևերդ պոկել
Ու սիրտդ կապել այս աղբանոցին,
Այդ է, որ կյանքում դու դեռ չես ջոկել,
Թե ինչ է արծիվն, ինչ են հավն ու ցին․․․

Ասաց իմ արծիվն ու երկինքը նետվեց,
Ու սավառնում էր ու խորհում էր խոր,
Թե բանաստեղծ չէ ամեն բանաստեղծ.
Ինչպես արծիվ չէ ամեն թևավոր։

․․․․

Մարդը հրում էր, որ ծովը ձգե,
Շունը ճգնում էր, որ կյանքը փրկե,
Տիրոջն էր կպչում՝ կառչում թաթերով,
Լուռ կատաղությամբ և թե լուռ սիրով,
Նույնիսկ աչքերում արցունք երևաց։
Բայց, երբ մարդն էլ կատաղեց, հևաց,
Երբ անսիրտ մարդն էլ անմիտ կատաղեց՝
Ծռվեց նավակը՝ ծովն ընկավ՝ թաղվեց,
Ծովն ընկավ մարդն էլ, բայց տես ինչ տեսավ.
Շունը խեղդվող տիրոջը հասավ
Բերանով իսկույն
Բռնելով մարդուն
Լողալով՝ մարդուն դուրս բերեց ծովից,
Եվ ինքը մեռավ իր սրտի ցավից․․․

․․․

Համեստություն
Արծիվը թառել կիսավեր վանքին.
Մտքում՝ նայում էր իր անցած կյանքին.
Բայց հանկարծ վանքի մի որմի վրա,
Տեսավ քանդակված պատկերն ինքն իրա.
Ու շա՜տ զարմացավ արքան ալեհեր.
Ե՞րբ է քանդակված՝ չէր տեսել դարեր,
Ինչո՛ւ չէր տեսել քանդակն երբևէ՝
Շուրջը չէ՜ր նայում օրերում իր վեհ.
Երբ, որպես ճճի՝ մարդուն ցած թողած
Ճախրում էր ինքը՝ աստղերին հասած․․․
Գոռո՜զ էր, ի՞նչ է,―
Բայց նո՛ր հասկացավ
Թևաթափ ոգին՝ երբ փառքից ընկավ.
Որ գոռոզ աչքը շուրջը չի տեսնում.
Մինչ համեստության հայացքն աստղերից
Մինչև ծովերի հատակն է հասնում․․․

Ցածրում է, իրավ, բայց բարձր է նորից
Համեստ մրջունը հպարտ արծվից․․․

Առակը բաղկացած է 2 մասից՝ սյուժեից և բարոյախոսությունից։ Սյուժեն Առակը բաղկացած է 2 մասից՝ սյուժեից և բարոյախոսությունից։

Առակներում գովաբանվում և խրախուսվում են լավը, բարին,
բարոյականությունը, ջանասիրությունը, ազնվությունը, հայրենասիրությունը,
ընկերասիրությունը, գեղեցիկը, մարդկայինը և, ընդհակառակը, ծաղրվում ու
դատապարտվում են վատը, չարը, տգեղն ու անմարդկայինը, դավաճանությունն ու
վախկոտությունը։ Հնում «առակ» բառը նշանակել է նաև խրատ, իմաստություն։ Այդպիսիք
են Աստվածաշնչում պահպանված Սողոմոնի առակները, որոնք մեծ ազդեցություն են
թողել գրեթե բոլոր ժողովուրդների մտածելակերպի վրա։ Առակների առաջին հայտնի
հեղինակը հույն Եզոպոսն է։ Առակներով հարուստ է նաև հին հնդկական
գրականությունը։ Մեծ ժողովրդականություն են վայելել Մխիթար Գոշի և Վարդան
Այգեկցու առակները։ Վարդան Այգեկցու անունով պահպանվել են առակների
ժողովածուներ, որոնցից ամենահայտնին «Աղվեսագիրքն» է (նկարահանվել է մուլտֆիլմ,
1975 թ., Հայֆիլմ)։ Ահա «Իմաստուն զինվորը» առակը «Աղվեսագրքից»։ Մի ոմն իմաստուն
զինվոր պատերազմ էր գնում, և նա երկու ոտքով կաղ էր։

1. Ներկայացրու Մխիթար Գոշի,Վարդան Այգեկցու առակներից մի քանիսը։

Իմկառծիքով երբ որ Լուկան կանգնած եր փողոցի անկյունում նրա դիմաց կանգնում է մի թանկարժեք մեքենա մեքենայից իջնում է բարի պապիկ որը Լուկային ասում է քո նարինջները շտ համեղ են դրա համար ես քեզ լիքը գումար նա վեռցնում է ու վազում հորեղբոր մոտ հորեղբայրը զարմանում ու ուրախությունից պարում

Русский язык

Назовите официальные названия перефразированных высказываний (названий государств или городов) и объясните данные значения։ 

1. Земля Обетованная — Израиль

2. Страна восходящего солнца — Япония

3. Поднебесная — Китай

4. Страна утренней свежести — Кореи

5. Эллада  — Греция

6. Страна правды —Индия

7. Страна березового ситца — Россия

Задание 2

Перифраза называет понятие или явление другими словами, сохраняя при этом его смысл․ Объясните данные высказывания своими словами:

чёрное золото —Нефть
второй хлеб —картофель.
король грибов —шампиньон
корабль пустыни —верблюды
стальное полотно —
канцелярская крыса —Тот, кто постоянно на работе
вечный город —Рим
вечер жизни-старость
хозяин тайги-косолапый
наши младшие братья-животные

царь зверей —Лев

белое золото —серебро

железная леди —

голубая планета —нептун

Задание 3

Перифразируйте данные профессии։

Люди в белых халатах — врачи. 

Добытчики черного золота — нефтяник.

Покорители горных вершин — скалолаз.

Градация безразличия начинается с незаинтересованности, отсутствия эмоций или внимания или неуваженя, усиливается через отрицания важности и значимости, нарастает и заканчивается ярко выраженным отношением безразличия, граничащего с презрением.

Обетованной землёй Палестина– Исраел. названа в Послании к Евреям. Исторический термин и понятие в иудаизме и христианстве, относящееся к региону, сегодня наиболее тесно связанному с Государством Израиль, на протяжении всей истории начиная от библейских времён до наших дней.

05.09.23

1. Վերհիշիր, թե ի՞նչ է հնչյունը, բառը, նախադասությունը։

հնչյուն – ինչ մենք առտասանում ենք

բառ տառերի մի խւմբ որը ունի իմաստ

նախադասություն բառերի մի խումբ որը ունի իմաստ

2.Կազմի՜ր նախադասություններ, որոնք բնութագրում են քո արտաքինն ու բնավորությունը։

ես ունեմ շականակագույն աչքեր բարի և ընկերասեր եմ։

3. Ներկայացրու,թե ԱՇՈՒՆ,ԶՈՎ, ՔԱՄԻ բառերը քանի հնչյունից ու տառից են կազմված։

Աշուն- չոռս հնչյուն չոռս տառ

զով- երեք տառ երեք հնչյուն

քամի – չոռս տառ չոռս հնչյուն

4.Ինչպիսի՞ Աշուն ես ուզում ունենալ, պատումի ձևով ներկայացրու։

ուրախ հաճելի մ

5. Քոնն ուրիշին չտա՛ս։

Ինչքան տվեցիր, տանելու են, ինչքան տարան, խփելու են, ինչքան խփեցին, ուժեղանալու են, ուժեղացան՝ քամահրելու են…

Էս աշխարհը մարդակերի աշխարհ է, զավա՛կս, չափազանց բարի լինել՝ կնշանակի հանձնվել։

Չպիտի հանձնվես, ծաղիկը որ ծաղիկ է, խոտը որ խոտ է, էլի պաշտպանություն ունի, դառնություն ունի, փուշ ունի։

…Հրանտ Մաթևոսյան ,«Ծառերը»

1.Հատվածից դուրս գրիր հատկանիշ ցույց տվող բառեր։

2.Շարունակիր միտքը մի քանի նախադասությամբ։

Дата: 2 сентября, 2023Автор: arevikmuradyan0 Комментарии

Լա՛վը չես, խեղճ ես, լավը չես, զավա՛կս, որդիս, առաջնեկս, իմ հույսս, իմ թանկս, լա՛վը չես, մեջդ վրեժ չկա: Քո պապ ու իմ հեր Իշխանը արնագույն պուճուր մի ձի ուներ, էնքան պուճուր, որ բանակ չէին տարել ասում է, իմ հույսսէր՝ որ մի ձի իրենից առաջ էր ընկնում: Հևում էր, թոքերը շխկշխկում էին, քթերից կրակ էր թռչում — իր պուճուր տեղով տրաքում էր չարությունից: Քո պապի պահած շունն էլ պիտի էդպես լիներ, նրա զավակն էլ ու չափարի բանջարն էլ ու պատի օձն էլ պիտի էդպես լինեին: Դու լավը չես: Ինչ իմացողի հարցնում եմ՝ գովում ու ծիծաղում է — իբր թե լավն ես, խղճով ես, և էդ ծիծաղն իմ սրտին դանակ է դառնում, զավակս, զավակս: Իմ հեր ու քո պապ Իշխանը խելոք բաներ ոչ ասում էր, ոչ էլ մտածելու ժամանակ ուներ, նա գործի մարդ էր, գետինը նրա ոտի տակ վառվում էր- բայց մի անգամ կիսաբերան ասել է ուսի վրայով իմ մերացվին հացի փող շպրտելու պես, ու ես ասում եմ. մարդ չպիտի էնքան քաղցր լինի՝ որ կուլ տան, չպիտի էնքան դառը լինի՝ որ թքեն: Քեզ կուլ են տվել ու գովում են, զավակս, քեզ կուլ են տալիս: Ասում ես խիղճ, բայց խիղճը գիտե՞ս երբ է գեղեցիկ — երբ գազանի մեջ է: Քոնը խիղճ չի, խեղճություն է: Ամբողջ Վանքերը Իշխանից աստծու չափ շնորհակալ էր գիտե՞ս ինչի համար — բոլորին կարող էր վնաս տալ: Կարո՛ղ էր: Նրա վտանգը ծովիանի՛, ծովիանի նման խաղում ու ցոլում էր Վանքերից Բորչալու ու Բորչալվից Ղազախ բոլորի վրա և ամեն րոպեի կայծակ կդառնար ու կտրաքեր ուզածդ խեղճուկրակի գլխին: Բոլորի համար նրա լավությունն էն էր՝ որ չէր տրաքում, թե չէ ուրիշ լավություն ոչ ոքի համար նա չի արել: Լավություն բոլորին քո պապ ու իմ պատրոն Ավետիքն է արել: Ուրիշի համար՝ մեղու, պատվաստ, կացնի կոթ, ուրիշի համար՝ սել, ամուսնացած եղբոր փոխարեն՝ բանակ, եղբոր բանտարկված տղայի համար՝ կառավարչի մոտ կոռի — նա աստծու լավությունն էր էս ամբողջ գյուղին, և գիտե՞ս ինչ էր ասել նրա Գիքոր փոքր ախպերը. «Էդ ո՜նց է Սարգսի համար կոռի գնաց, ինձ համար ձեռուոտն էդպես կապվել է՝ մի սել չի սարքում» (մի կաղնի կտրելու իրավունքի դիմաց անտառապահը Գիքորից մի եզանսել է ուզած եղել): Քո պապ ու իմ պատրոն Ավետիքի ճիշտ պատասխանը դա է, դու մի կարծիր, թե նրա վարքն ուրիշ պատասխան ունի: Շնորհակալություն ո՞վ էր ասում նրա ձիուն — ոչ մեկը: Բեռն իջեցնում ու քամակին ձեռաց ճիպտում էին — բեռը՝ իրենց, քրտնահոտը՝ տիրոջը — գնա՛: Խիղճ, խղճի վրա խիղճ, խղճի վրա խիղճ, ներսից խիղճ, դրսից խիղճ — դա խի՞ղճ է թե փալասե տիկնիկ, զավակս, զավակս, իմ հոգսս, իմ տանջանքս, իմ անհանգստությունս, իմ տառապանքս, իմ բեռս: Աղջիկ եք տեսնում՝ կանգնում նայում եք ու աչքներդ լցվում է, տղա եք տեսնում՝ բերաններդ բա՜ց նայում եք, հիվանդ գառան համար լաց եք լինում, սիրուն հորթի համար լաց եք լինում — ձեր փորում տղամարդու սի՞րտ է թե սազը ձեռին աշուղ: Քո պապ Ավետիքի քնա՜ծ, դանդա՜ղ, բա՜րի, էն էլ ես ինչ իմանամ բարի՞ թե վախկոտ չեղած մի պուտ արյունը էդ ո՜նց կարողացավ կտրել մերանի պես քո մեջ Իշխանի տված էն կատաղի վարար արյունը, անդադար, խաբեբա, շողոմքոր, համարձակ, անքուն, վրիժառու, զնգուն-զվարթ-ավազակ առնաուտի արյունը քո մեջ էդ ո՜նց կտրվեց Ավետիքի քնած մի պուտ արյունից: Թե՞ էդքան դուրեկան է ծնկներն օջախին դեմ անել, ժպտալով ննջել ու հուսալ ու հավատալ, թե աշխարհը բարի է: Էծը թուփ — գելը էծ: Է՞ծն ես թե թուփը, գե՞լն ես թե էծը , ո՞րն ես: Կա՛մ — կա՛մ: Չէ՜ մի. դուք սպասեք ձեր դրախտին՝ որ վանքի զանգերն իրիկվա մեջ զրնգան, իրիկվա մեջ վանքի աղբյուրը երգի, հոգնած իրիկվա միջով ձեզ բարձած բերեն, վերցնեն ձեր բեռը քրիստոսի իրիկվա մեջ և ուռչի՜ շնորհակալությունը բկների մեջ, խեղդի — «շնորհակալ եմ, ձի, Բորչալվից, է՜, մի ձմեռվա հաց բերիր երեխեքիս համար, պարտական ենք, ձի»:
Մարդ ու անասուն իրարից ջոկվում են հիշողությամբ: Հիշողությունը դրած է անասունի և մարդու արանքում: Հիշողության մեջ ես՝ ուրեմն վառվում ես, մարդ ես, հաշիվներ ունես, անհանգիստ ես — հիշողության մեջ չես՝ հրե՜ն բաց դաշտում կովն արածում է առանց հիշողությունների, իսկ հորթին երեկ են մորթել…
© 1958 — 2021, Հրանտ Մաթևոսյան

Կադրա՜։

1.Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բացատրիր։

2.Պատմվածքում առանձնացրու այնպիսի մտքեր,որոնք քեզ հոգեհարազատ են, որոնք արդիական են (այժմեական, ժամանակակից, առօրյա, ակտուալ)։ իմ հույսս, տրաքում էր չարությունից

3. Բացատրի՜ր շնորհակալություն բառի իմաստը, ինչպե՞ս ես դու շնորհակալ լինում ծնողիդ, ընկերոջդ․․․ ։ շնորհակալություն-գոհության նշան

ծնողներիս շնորհակալ եմ քանի որ նրանք ինձ բերեց ին աշխարհ և մեծացրին։

Ընկերներիս շնորհակալ եմ որ ոչմի պահի ինձ մենակ չեն թողում

Сроки выполнения — с 1 по 8 сентября

Участники проекта — учащиеся Средней и Старшей школ

Армения и армяне во все времена переживали жиненные сложности — гонения, войны, катаклизмы и многое-многое другое. Армяне один из самых древних народов в мире, наряду с римлянами, египтянами, китайцами, индусами, а корни наши также глуболки и древние. Но, отнюдь, не все из нас знакомы с родословной своей семьи и своими предками.

Актуальность данного проекта заключается в том, что каждый из нас должен знать и чтить свою историю, историю своей семьи и историю своего народа.

Цели и задачи проекта

• Развитие навыков поисковой деятельности,
• Развитие навыков работы индивидуально, в группах
• Познакомится с историей возникновения слов генеология и «родословная»
• Познакомиться с историей возникновения своей родословной
• Познакомиться с историей возникновения своей фамилии
• Познакомиться с видами ремесел, которые преобладали в вашей родословной
• Раздобыть информацию относительного того, откуда родом ваши предки с материнской и отцовской стороны
• Взять интервью у родных относительно вашей родословной. На основе собранного материала нарисовать (создать) родословное древо

Ход проекта

Ознакомиться с текстом

Каждому человеку важно знать историю своей семьи. Так он сможет не только воздать дань уважения родственникам, но многое узнать о себе и прошлом близких ему людей.

Моя семья носит гордую фамилию Романовых, но нам с мамой так и не удалось выяснить, имеем ли мы какое-либо отношение к царскому роду. Даже обратившись к архивам, мы не смогли найти никаких исторических документов, рассказывающих о жизни нашей семьи до 1942 года.

Дело в том, что мой прадедушка Иван Петрович Романов во время Второй мировой войны остался сиротой — отец его погиб на фронте, а мать не пережила Блокаду. Поэтому прадедушка почти ничего не помнил о своих родителях. Когда он вырос, то женился на подруге по детскому дому — Варсеник Акопян. В этом браке у них родился сын Давид, а затем ещё три дочери: двойняшки Аракс с Асей и младшая девочка Лиза. На какое–то время семья переехала в Армению, а после поселилась в Санкт-Петербурге.

Давид Иванович Романов стал моим родным дедушкой. В 1985 году он женился на коллеге Татьяне, так же как и он работавшей инженером на судостроительном заводе, а два года спустя у них родилась дочка Света — моя мама.

Сейчас мои дедушка и бабушка уже вышли на пенсию и живут в Санкт-Петербурге. Их квартира находится недалеко от нашей, поэтому мы часто видимся и замечательно проводим время вместе. Знаю я и дедушкиных сестёр, которых называю своими тётями. Две из них — Аракс и Ася живут в Москве, а Лиза ещё в юности уехала работать в США, где и решила остаться. Иногда дедушкины сёстры приезжают к нам в гости, а порой, наоборот, мы навещаем их.

Моего отца зовут Владимир. Он женился на армянке Астхик, которая перебралась на учебу в Петербург. Там мама с папой и познакомились . Так и родился я. Мое имя Аргишти. Мама дала мне такое имя, потому что ее предки были родом из славного Вана, а самого знаменитого предка с материнской стороны звали Аргишти. Не уверен, что моим прямым предком является Великий царь Вана Аргишти, но я рад, что меня назвали таким сильным именем. Я рад, что в моих жилах течет русская и армянская кровь, и я считаю, что наша родословная одна из самых больших, а история ее возникновения одна из самых красивых .

Задания для выполнения

1. Взять любую фотографию на которой запечатлены ваши родные. Описать данную фотографию подробно.

На етой кортимке нарисовно маё родное дерево сверху как цветок я и мой брат снизу как кшрни мойи мама с папой а эшё ниже мойи бобушки и дедушки

1. От слова «род» образовать новые однокоренные слова, а после составить с данными новыми словами словосочетания. Родной, родной мой друг я по тебе скучаю.