Posted in Ուսումնական նյութեր

Մայրենիի տնայինառաջադրանք 10.17.22

Ընթերցանություն,Վիլյամ Սարոյան ,Գեղեցիկ սպիտակ ձիու ամառը

Հարցեր և առաջադրանքներ

1.Անծանոթ բառերը դուրս գրիր և բառարանի օգնությամբ բացատրիր։ Չկար.

2.Ինչերի հետ է համեմատվում Քրիստինեն,,դուրս գրիր համեմատությունները։

3.Ընտրիր քո սիրած փոքրիկ հատվածը պատմվածքում և դուրս գրիր գոյականները։

Ես գիտեի, որ իմ զարմիկ Մուրադը կարողանում է կյանքը վայելել ավելի լավ, քան ուրիշ որևէ մեկը, որ երբևէ սխալմամբ աշխարհ է եկել։ Բայց այս մեկին չէի կարող հավատալ նույնիսկ ես։

Նախ իմ ամենավառ հիշողությունները կապված էին ձիերի հետ, և իմ տենչանքը ձի հեծնելն էր։

Զարմիկ, Մուրադ, կյանք, աշխարհ:

4..Բնութագրիր Արամին

Նա շատ բարի էր, արդար և ճիշտ արարքների կողմից էր, բարձր էր պահում իրենց պատիվը: Նաև շատ խելացի էր, պարզ ու հանգիստ:

5.Մուրադին՝ ա) մեղադրիր, բ) արդարացրու ,գ) բնութագրիր

Ես մեղադրում եմ Մուրադին ձիու գողության մեջ: Եթե ձին պետք էր նրանց, նրանք կարող էին ուղղակի քաղաքավարի խնդրել, և ժամանակավորապես ստանալ ձիուն:

Նաև ես արդարացնում եմ Մուրադին: Ինչ որ չափով դա այդքան էլ գողություն չի համարվում: Նրանք երեխաներ էին, և իրենց տարիքում դա այդքան էլ գողություն չէ: Ես կարծում եմ, որ մի կողմից կարելի Մուրադին արդարացնել, քանի որ նրանք շատ էին սիրում ձիերին:

Բնութագրեմ Մուրադին: Նա շատ խորամանկ, մյուս կողմից կարող եմ ասել նաև հիմար, կյանքին հեշտ նայող, ճարպիկ տղա էր: Տեսքը այնտեղ չէր նկարագրվում, բայց կարող եմ ասել, որ հոգու խորքում նա նույնպես շատ ազնիվ էակ էր:

3.Լրացուցիչ առաջադրանքներ

1.Տրված բառերը խմբավորիր ըստ խոսքի մասերի։

2.Հող,սղոց,բուժակ,փայտ,պտուտակ,վիրավոր,բուժել,բժիշկ,մաքուր,սրսկել,հարթ,կանաչ,զգուշորեն,կարգին,համառորեն,գարնանային,փայլուն։

Գոյական-վիրավոր, հող, սղոց, բուժակ, փայտ, պտուտակ, բժիշկ

Ածական — մաքուր, հարթ, կանաչ, գարնանային, փայլուն

Բայ- բուժել, սրսկել

Մակբայ — զգուշորեն, համառորեն, կարգին:

3.Կետերի փոխարեն գրիր ուն կամ յուն ածանցը։

ա ) Քամին խաղում էր պաղպաջուն ալիքների հետ։

բ) Դողդոջուն ձայնը մատնեց , որ վախենում է։

գ) Սիրով էր տանում հիվանդի քրթմնջյունը ու բողոքը։

դ) Դալար սաղարթի սոսափյունը խաղաղություն էր բերում։

Posted in Ուսումնական նյութեր

Հայաստանի ծագումը

• Ո՞րն է հնդեվրոպական նախահայրենիքը։ Այն զբաղեցրել է Հայկական լեռնաշխարհը, փոքր Ասիայի Արևվելքը, Միջագետքի հյուսիսը և Իրանի հյուսիս արևելքը:
• Ի՞նչ գիտեք հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի մասին։ Ի՞նչ այլ լեզվաընտանիքներ կարող եք նշել։
• Ի՞նչ է ավանդազրույցը։ Դա կոչվում է ավանդական զրույց, որով խոսում են բոլոր երկրներում
• Ներկայացրե՛ք հայերի ծագման մասին պատմող հայկական ավանդազրույցը։ Հայերը համարվում են դյուցազուն Հայկի ժառանգներ: Համարյա թե բոլոր զրույցներում հայ ազգը ներկայանում է, որպես մեծ և քաջ ժողովուրդ:

Posted in Ուսումնական նյութեր

Руский язик

Рассказ о горячем и холодном сердце

  1. Прочитайте и обсудите рассказ.
    Расскажите.

Шли по узенькой горной тропинке два путника: один с горячим сердцем, а дру­гой с холодным. Шли они в далекие стра­ны и хотели найти человеческое счастье.

– Посмотри, какие вокруг нас величе­ственные и прекрасные горы, – сказал че­ловек с горячим сердцем.

– Ничего особенного, просто кучи ог­ромных камней, – ответил человек с хо­лодным сердцем.

– Посмотри, какой нежный цветочек выглядывает из трещины в камне, как трудно ему, наверное, расти здесь без земли, – сказал человек с горячим серд­цем.

– Ха, нашел красоту. Что, я цветов до­ма не видел, – сказал человек с холод­ным сердцем.

Пошли они по горам дальше и увиде­ли горное озеро.

Человек с горячим сердцем востор­женно воскликнул:

– Какое оно прозрачное, голубое и ти­хое, такое тихое, что белые снежные вер­шины гор в нем отражаются, как в зерка­ле. А тебе нравится? – спросил он попут­чика.

– Ничего особенного, – ответил че­ловек с холодным сердцем, – просто ог­ромная лужа воды. А снег я и в прошлом году видел.

– Но, может быть, ты чувствуешь ка­кой здесь чистый, прохладный и свежий воздух, который хочется вдыхать всей грудью, – спросил человек с горячим сер­дцем.

– Ну вот ещё, придумал. Воздух вез­де одинаковый, что в городе, что в лесу, что в горах, – возразил человек с холод­ным сердцем.

Так долго шли по лесам и горам че­ловек с горячим и человек с холодным сердцем в поисках счастья и красоты, по­ка не повстречалась им пещера в кото­рой жил мудрый и добрый старик-от­шельник. Старик жил вдалеке от людей и был очень беден, но радушно принял гос­тей и пригласил их обедать к столу. Но на столе стоял лишь кувшин с прохлад­ной родниковой водой и лежал свежевы­печенный еще теплый хлеб. Человек с го­рячим сердцем, сев за стол, с радостью вдохнул запах хлеба, удивился чистоте и необычайному вкусу воды и поблагодарил старика за скромную еду, а человек с холодным сердцем, поморщившись, попробовал хлеб с водой и остался едой недоволен.

После обеда старик узнал у путников, что они ищут счастье, и сказал им обо­им: «Один из вас уже давно нашел счас­тье, а другому еще долго предстоит свое счастье искать. Ключ к счастью в наших сердцах. Счастлив тот, чьё горячее откры­тое сердце легко чувствует красоту и ра­достно отзывается на нее. Но тому, кто не замечает красоту вокруг себя, кто не дает своему сердцу радоваться красоте, тому очень тяжело найти счастье в жиз­ни. Счастье старается обойти стороной тех, кто сердцем холоден».

Так узнали человек с горячим и чело­век с холодным сердцем, что счастье не за горами, не в богатствах и королевских дворцах спрятано, а внутри каждого че­ловека находится. Но найти его можно лишь имея в груди горячее сердце, ра­дующееся красоте.

2. Ответьте на вопросы.
Что такое человеческое счастье? Ето всё
Люди бывают оптимистами и пессимистами, что это? ето люди с холодним сердцом и сгарачим сердцом:
Объясните значение данных слов
Что для вас счастье? ето для миня свшбода

Posted in Մաթեմատիկա, Ուսումնական նյութեր

Մաշտաբներ

204

Քարտեզի վրա, որի մասշտաբը 1 ։ 10000000 է, Երևանի և Թբիլի­սիի հեռավորությունը1 4/5 Որքա՞ն է Երևանի և Թբիլիսիի

10000000:5=2000000

2000000×4=8000000

10000000+8000000=18000000

18000

205 a-z

Հողակտորի հատակագծի մասշտաբը 1 ։ 5000 է։ Ինչքա՞ն կլինի հո­ղա կտորում երկու կետերի հեռավորությունը, եթե համապատաս­խան կետերի հեռավորությունը հատակագծում հավասար է`

3 սմ-ի,= 3×5000=15000

) 1/2 սմ-ի, =5000:2=2500

10 սմ-ի=10×5000=50000

1 1/2սմ-ի, =5000:2=2500 1×5000=5000 5000+2500=7500

3 1/5սմ-ի, = 3×5000=15000 5000:5=1000 15000+1000=16000

3 9/10սմ-ի= 3×5000=15000 5000:10=500 5000-500=4500 15000+4500=19500

Posted in Ուսումնական նյութեր

(Պատմություն) Հին Եգիպտոս

• Ովքե՞ր էին փարավոնները։ Եգիպտական արքաները
• Մի քանի նախադասությամբ ներկայացրու Ռամզես ll-ի գահակալման տարիները։ նա խաղաղությաբ պայմանագիր կապեց
• Ի՞նչ գիտեք եգիպտական մշակույթի մասին։ Նրանք փարավոնին հարգում էին ինչպես աստծու։
• Ինչու՞ է հույն պատմիչ Հերոդոտոսը Եգիպտոսն անվանել Նեղոսի պարգև։ որովհետև նրանց առաջին գյուղերը եղել են նեղոսի ափին

Posted in Մաթեմատիկա, Ուսումնական նյութեր

Տոկոսներ

136. Ուղղանկյան մակերեսը 900 սմ2 է։ Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր է նրա մակերեսի 1 %-ը: Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր է նրա մակերեսի 16 %-ը։ 900:100=9, 9×16=144:

137. Որքա՞ն է 536-ի 100 %-ը։ 536:

138. Զամբյուղում կա 300 խնձոր։ Գտե՛ք խնձորների քանակի 20 %-ը։ 60 խնձոր։

139․ Մի գյուղացին իր այգուց հավաքել է 1500 կգ խաղող, իսկ մյուսը՝ 30 %-ով պակաս։ Ընդամենը քանի՞ կիլոգրամ խաղող են հավաքել երկու գյուղացիները։

  • (1500:100)x30= 450 կգ
  • 1500 – 450 = 1050 կգ (2 գյուղացի)
  • 1500+1050 = 2550 կգ

141․ Ո՞րն է ավելի շատ՝ 900-ի 15 %-ը, թե՞ 800-ի 20 %-ը։

900-ի 15%=135 < 800-ի 20%=160

142․ Զբոսաշրջիկն անցել է ճանապարհի 1/4-ը։ Ճանապարհի քանի՞ տոկոսն է նա անցել։ 25%-ը։

Posted in Ուսումնական նյութեր

Մայրենի

  1. Այժմ փորձենք հետևյալ բանաստեղծության մեջ գտնել գրքային բառերը․

Ոսկեհանդերձ եկար և միգասքող,
Տխուրաչյա աշուն, սիրած աշուն.
Տերևներիդ դանդաղ թափվող ոսկով,
Մետաքսներով քնքշաշրշյուն: Վ․Տերյան

Ոսկեհանդերձ, տխուրաչյա։

Ու քայլեցի խայտալով ու շաղ տալով մայթերին

Մանուշակներ ու վարդեր ու շուշաններ ձյունաթույր ։ Հովհ․ Շիրազ

2. Տրված բառերի միացումով փորձենք կազմել նոր բառեր․․․

Հուր+ կարմիր-հրակարմիր, արև+ վառ-արևավառ, թիվ+ նշան-թվանշան, կոճղ +արմատ-կոճղարմատ,լեռ +աշխարհ-լեռաշխարհ, արքա +տոհմ-արքայատոհմ,գագաթ +կետ-գագաթնակետ,բույս+ ծածկ-բույսածածկ,խոտ +ծածկ-խոտածածկ:

3. Լրացնել բաց թողնվախ տառերը՝ Ի, Ե կամ Յ

Մատյան, քվիարկել, հեքիաթ, ատյան, լռելյայն, միլիոն, միմիայն, կղզյակ, միմյանց, ակադեմիա, կրիա, պատյան, օվկիանոս, իշայծիամ, մարմարիոն, քամելիոն, խավիիար, դղյակ, քվեաթերթիկ, բամիա, եղյամ, դաստիարակ, աղավնյակ, մանյակ, փասիան, ռադիո, մումիա, խարտյաշ, յասաման, ծիածան, թեյարան, քվիատուփ, ամբիոն, բրաբիոն, ծովեզրիա, պատանյակ, հրեական, էքսկուրսիա, գոյամիջոց, զորակայան, յաթաղան, շղթայաձև, ոսպնյակ, շուրջերկրյա, ժանիակազարդե, որդյակ, այծյամ, բարիացակամ, օրիորդ, միլիարդ, դշյոյական։

4. Նշված բառերից առանձնացնել գրքային բառերը ․

Ես, արևահամ , հարսնատես, դյուրին, ջհահարս, թեպետև, կոտորակ,դահլիճ, աստղածաղիկ,բաժակաթերթ,հրաշագեղ, մրրիկ, եղանակ, գեղեցիկ։

Սիրելի սովորողներ, այսուհետ կտեղադրեմ նաև լրացուցիչ առաջադրանքներ, ցանկության դեպքում կարող եք կատարել;

Ռ – Ր ուղղագրություն

Դրացի, ձեռք, ձերբակալել, փռփռալ , փրփրել, , մրսել, թրթռալ, թռվռալ, կարճել, կարչել,  մռմռալ (վերքը), եղերն, եղերռական, թռչել, թրջել, կարք, կարգ, սարսուռ, մարմար, կրճտացնել, կրճիկ, պարտար, , խառնուրդ, սպառվել, պատսպարվել, խառկել, պարկ, խրճիթ, խրթին, զարիվեր, խոշոր, խոժոր, ապարաժ, հեռարձակ, հերարձակել:

Ընթերցանություն,Ղ․ Աղայան ,Վաճառականի խիղճը


Լինում է, չի լինում՝ մի գյուղացի։ Այս գյուղացին մի օր վերցնում է իր մինուճար որդուն և
տանում քաղաք՝ մի վաճառականի, մի սովդաքարի մոտ աշակերտ տալու։ Երկար ման
գալուց հետո մտնում է մի հարուստ վաճառականի խանութ և ասում.
― Պարո՛ն վաճառական, իմ որդուս աշակերտ չե՞ք վերցնի։
― Կվերցնեմ,― պատասխանում է վաճառականը։
― Քանի՞ տարով կվերցնեք։
― Տասը տարով։
― Տասը տարին մի մարդու կյանք է, ես արդեն ուժասպառ եմ եղել, ուզում եմ մի քանի
տարուց հետո իմ որդու պտուղը ուտեմ, եթե կարելի է՝ երեք տարով վերցրեք։
― Ոչ, որ այդպես է՝ ութ տարով կվերցնեմ։
Վերջը հինգ տարով համաձայնում են, իսկ ռոճիկի մասին երկար խոսելուց հետո
գյուղացին թողնում է վաճառականի խղճին, թե որքան որ կցանկանա վճարել հինգ
տարուց հետո։
Անցնում է երկու-երեք տարի․ գյուղացու որդին շատ հմուտ գործակատար է դուրս գալիս,
այնպես, որ բոլոր հարևանները շատ նախանձում են, որ այդ վաճառականն այսպիսի
ճարպիկ գործակատար ունի, շատ են ցանկանում, որ այդ գյուղացու որդուն տանեն իրանց
մոտ, չէ հաջողվում, որդին ասում է, թե՝ իմ հոր խոսքը պետք է սրբությամբ կատարեմ.
չնայած որ գրավոր պայման էլ չունին, որդին ազնիվ խոսքը գրավոր պայմանից ավելի է
գերադասում։
Հինգ տարին որ լրանում է, գյուղից, մայրիկից նամակ է ստանում, թե. «հայրդ մերձիմահ
հիվանդ է, քո հաշիվներդ խոզեինիդ հետ վերջացրու և եկ։ Փողի համար որքան որ կտա,
չհակաճառես, որովհետև հայրդ քո վարձի համար թողել է խոզեինիդ խղճին, որքան կտա,
կվերցնես, շատ թե քիչ»։
Որդին շատ է տխրում այդ նամակի վրա և երկար մտածելուց հետո գնում է խոզեինի մոտ
և ասում. «Մայրիկիցս նամակ եմ ստացել, թե՝ հայրդ մերձիմահ հիվանդ է, հաշիվներդ
վերջացրու և ե՛կ»։
Վաճառականն առանց երկար մտածելու ասում է՝ գնա՛, ազատ ես։
Գործակատարը վրդովվում է, թե՝ պարոն խոզեին, բա ես հինգ տարի ծառայել եմ քեզ, թե
ինչպես եմ ծառայել քեզ, այդ Աստված գիտե, վերև Աստված, ներքև դուք, հայրս մերձիմահ
հիվանդ է, մեռնում է, իմ հաշիվս տվեք գնամ։
10

  • Ի՜նչ հաշիվ, ի՜նչ Աստված, քեզ ուտացրել, խմացրել և փեշակ եմ սովորեցրել, էլ ի՞նչ ես
    ուզում, քեզ ոչ մի կոպեկ չեմ տալ, որտեղ ուզում ես գնա։
    Այդ ժամանակներում այդ քաղաքում մի այսպիսի սովորություն է լինում։ Եթե մեկը
    մեռնելիս է լինում, բարեկամներին ոչ թե մեռելի տերն է հայտնելիս լինում, թե՝ այսինչ
    մարդը մեռել է, պետք է թաղեն, այլ ծխատեր քահանային հայտնելիս են լինում, թե՝ այսինչ
    մարդը մեռել է, պետք է հայտնի բարեկամներին, համքարներին, և ամեն մի ծախս պետք է
    քահանան անի և վերջումը հաշիվ ներկայացնի։
    Գյուղացու որդին տեսնում է, որ իր խոզեինը խիղճ չունի և իր խոսքի տերը չէ, մտածում է,
    թե երբ որ մի մարդ խիղճ չունի, նա մեռածի հաշվում է, և ինքը կարող է գնալ քահանային
    հայտնել, թե իր խոզեինը մեռած է։
    Մյուս առավոտը գործակատարը վաղ գնում է եկեղեցի։ Առավոտյան ժամերգությունը
    վերջանալուց հետո դիմում է քահանային, թե՝ տերս վախճանվել է, պետք է
    բարեկամներին, համքարներին հայտնեք և թաղման ծախսերի պատրաստությունները
    տեսնեք։
    Քահանան հայտնում է վաճառականի բոլոր բարեկամներին և համքարներին, որ
    երեկոյան գան վաճառականի տունը՝ հոգեհանգստին ներկա լինելու։
    Երեկոյան քահանան տիրացուի հետ գնում է վաճառականի տունը և ի՜նչ է տեսնում, –
    վաճառականը պատշգամբում նստած թեյ է խմում։
  • Օրհնյա՛լ տեր, էս ո՞ր խաչից էր, որ դուք մեզ մոտ եք եկել, չէ՞ որ դուք տարեկան երկու
    անգամ եք գալիս։
  • Աստված օրհնեսցե, որդի՛, անցնում էի ձեր տան մոտով, ուզեցի ձեզ այցելել և ձեր
    առողջությունը հարցնել։
    Վերջապես խոսում են դեսից-դենից և տեսնում են բակի մեջը վեց հոգի եկան և, տեսնելով
    վաճառականին քահանայի հետ խոսելիս, ետ են դառնում դեպի փողոց. հինգ րոպեից
    հետո գալիս են տասներկու հոգի և, տեսնելով վաճառականին և քահանային, դարձյալ
    փողոց են գնում։ Տասը րոպեից հետո գալիս են տասնըութ հոգի և կրկին ետ են դառնում։
    Տասնըհինգ րոպեից հետո գալիս են քսանըչորս հոգի և դարձյալ ետ են դառնում։
    Այս վաճառականը քիչ է մնում թե խելագարվի։
    ― Սա ի՞նչ բան է.― կանչում է ծառային, թե՝ գնա այն մարդկանցից մի քանիսին կանչիր։
    Գալիս են հինգ-վեց հոգի։
    ― Ինչի՞ համար եք եկել և գնում։
    ― Մեզ ասացին, որ դուք մեռել եք, եկել ենք հոգոցի[3] վրա։
    Քահանան տեղը կանգնում է և ասում.
    ― Ես էլ հենց դրա համար եմ եկել։
    Մյուս օրը վաճառականը գնում է թագավորի մոտ ու հայտնում գործի եղելությունը և
    ասում, որ իր գործակատարն ուզում էր իրան սաղ-սաղ թաղել, խնդրում է մի դատաստան։
    Կանչում են գործակատարին։
    Գալիս է գործակատարը։
    Գործակատարը պատմում է գործի ամբողջ պատմությունը, թե ինչպես իր հայրը իրան
    աշակերտ է տվել վաճառականի մոտ և վարձատրության մասին թողել է վաճառականի
    խղճին։
    Թագավորին պատմում է տղան, թե՝ քանի որ էս խոզեինը խիղճ չունի, ինձ համար մեռածի
    հաշվում է, և ես դիմեցի այդ միջոցին։
    Կանչում է թագավորը դահիճներին, թե՝ այս տղային տարեք կախեցեք։
    Դահիճները տանում են կախելու։
    Թագավորը հարցնում է վաճառականին, թե՝ էլ ուրիշ ասելու ոչինչ չունե՞ս։
    11
    ― Ոչինչ չունեմ, թող տանեն կախելու, դա ուզում էր ինձ կենդանի թաղել,― ասում է
    վաճառականը։
    Երկրորդ անգամ հարցնում է թագավորը վաճառականին, թե՝ էլ ուրիշ ասելու կամ
    գանգատ չունե՞ս։
    ― Ո՛չ, ոչինչ չունեմ ասելու, թող տանեն կախելու։
    Երրորդ անգամ հարցնում է թագավորը և միևնույն պատասխանն է ստանում, թե՝ թող
    կախեն։
    Թագավորը մարդ է ուղարկում դահիճների մոտ, թե՝ ետ բերեք տղային, միք կախիլ։
    Թագավորը հրամայում է դահիճներին, թե՝ վաճառականին տարեք կախելու։
    Դահիճները տանում են վաճառականին կախելու։
    Թագավորը հարցնում է տղային, թե՝ էլ ուրիշ ասելու կամ գանգատ չունե՞ս խոզեինիդ վրա։
    Տղան ձայն չէ հանում։
    Երկրորդ անգամ ասում է տղային, բայց դարձյալ պատասխան չկա։
    Երրորդ անգամ հարցնում է տղային, թե՝ պատասխան տուր, խո էլ ոչինչ չունես ասելու։
    Տղան լացակումած ասում է.
    ― Տե՛ր արքա, ես խղճում եմ նրա զավակներին, ես մտնում եմ նրանց դրության մեջ։ Նրա
    որդիքը պետք է լացեն, որ իրանց հորը կենդանի թաղում են։ Ես ոչ մի պահանջ չունեմ
    նրանից և հրաժարվում եմ մի որևէ վարձատրությունից։
    Թագավորը կանչում է դահիճներին, թե՝ թողեք վաճառականին, էլ մի կախեք։
    Թագավորը կանչել է տալիս քաղաքի հայտնի վաճառականներին և հայտնում, թե այս
    վաճառականը որքան որ կարողություն ունի, կիսեցեք և կեսը տվեք իր գործակատարին։
    Այդպիսով, վաճառականի կարողության կեսը տալիս են իր գործակատարին և վերջ
    տալիս վաճառականի գանգատին։
  1. Սովդաքար – վաճառական
  2. Համքար – արհեստակից
  3. Հոգոց – հոգեհանգստյան արարողություն
  1. Այժմ փորձենք հետևյալ բանաստեղծության մեջ գտնել գրքային բառերը․

Ոսկեհանդերձ եկար և միգասքող,
Տխուրաչյա աշուն, սիրած աշուն.
Տերևներիդ դանդաղ թափվող ոսկով,
Մետաքսներով քնքշաշրշյուն: Վ․Տերյան

Ոսկեհանդերձ, տխուրաչյա։

Ու քայլեցի խայտալով ու շաղ տալով մայթերին

Մանուշակներ ու վարդեր ու շուշաններ ձյունաթույր ։ Հովհ․ Շիրազ

2. Տրված բառերի միացումով փորձենք կազմել նոր բառեր․․․

Հուր+ կարմիր-հրակարմիր, արև+ վառ-արևավառ, թիվ+ նշան-թվանշան, կոճղ +արմատ-կոճղարմատ,լեռ +աշխարհ-լեռաշխարհ, արքա +տոհմ-արքայատոհմ,գագաթ +կետ-գագաթնակետ,բույս+ ծածկ-բույսածածկ,խոտ +ծածկ-խոտածածկ:

3. Լրացնել բաց թողնվախ տառերը՝ Ի, Ե կամ Յ

Մատյան, քվիարկել, հեքիաթ, ատյան, լռելյայն, միլիոն, միմիայն, կղզյակ, միմյանց, ակադեմիա, կրիա, պատյան, օվկիանոս, իշայծիամ, մարմարիոն, քամելիոն, խավիիար, դղյակ, քվեաթերթիկ, բամիա, եղյամ, դաստիարակ, աղավնյակ, մանյակ, փասիան, ռադիո, մումիա, խարտյաշ, յասաման, ծիածան, թեյարան, քվիատուփ, ամբիոն, բրաբիոն, ծովեզրիա, պատանյակ, հրեական, էքսկուրսիա, գոյամիջոց, զորակայան, յաթաղան, շղթայաձև, ոսպնյակ, շուրջերկրյա, ժանիակազարդե, որդյակ, այծյամ, բարիացակամ, օրիորդ, միլիարդ, դշյոյական։

4. Նշված բառերից առանձնացնել գրքային բառերը ․

Ես, արևահամ , հարսնատես, դյուրին, ջհահարս, թեպետև, կոտորակ,դահլիճ, աստղածաղիկ,բաժակաթերթ,հրաշագեղ, մրրիկ, եղանակ, գեղեցիկ։

Սիրելի սովորողներ, այսուհետ կտեղադրեմ նաև լրացուցիչ առաջադրանքներ, ցանկության դեպքում կարող եք կատարել;

Ռ – Ր ուղղագրություն

Դրացի, ձեռք, ձերբակալել, փռփռալ , փրփրել, , մրսել, թրթռալ, թռվռալ, կարճել, կարչել,  մռմռալ (վերքը), եղերն, եղերռական, թռչել, թրջել, կարք, կարգ, սարսուռ, մարմար, կրճտացնել, կրճիկ, պարտար, , խառնուրդ, սպառվել, պատսպարվել, խառկել, պարկ, խրճիթ, խրթին, զարիվեր, խոշոր, խոժոր, ապարաժ, հեռարձակ, հերարձակել:

Ընթերցանություն,Ղ․ Աղայան ,Վաճառականի խիղճը


Լինում է, չի լինում՝ մի գյուղացի։ Այս գյուղացին մի օր վերցնում է իր մինուճար որդուն և
տանում քաղաք՝ մի վաճառականի, մի սովդաքարի մոտ աշակերտ տալու։ Երկար ման
գալուց հետո մտնում է մի հարուստ վաճառականի խանութ և ասում.
― Պարո՛ն վաճառական, իմ որդուս աշակերտ չե՞ք վերցնի։
― Կվերցնեմ,― պատասխանում է վաճառականը։
― Քանի՞ տարով կվերցնեք։
― Տասը տարով։
― Տասը տարին մի մարդու կյանք է, ես արդեն ուժասպառ եմ եղել, ուզում եմ մի քանի
տարուց հետո իմ որդու պտուղը ուտեմ, եթե կարելի է՝ երեք տարով վերցրեք։
― Ոչ, որ այդպես է՝ ութ տարով կվերցնեմ։
Վերջը հինգ տարով համաձայնում են, իսկ ռոճիկի մասին երկար խոսելուց հետո
գյուղացին թողնում է վաճառականի խղճին, թե որքան որ կցանկանա վճարել հինգ
տարուց հետո։
Անցնում է երկու-երեք տարի․ գյուղացու որդին շատ հմուտ գործակատար է դուրս գալիս,
այնպես, որ բոլոր հարևանները շատ նախանձում են, որ այդ վաճառականն այսպիսի
ճարպիկ գործակատար ունի, շատ են ցանկանում, որ այդ գյուղացու որդուն տանեն իրանց
մոտ, չէ հաջողվում, որդին ասում է, թե՝ իմ հոր խոսքը պետք է սրբությամբ կատարեմ.
չնայած որ գրավոր պայման էլ չունին, որդին ազնիվ խոսքը գրավոր պայմանից ավելի է
գերադասում։
Հինգ տարին որ լրանում է, գյուղից, մայրիկից նամակ է ստանում, թե. «հայրդ մերձիմահ
հիվանդ է, քո հաշիվներդ խոզեինիդ հետ վերջացրու և եկ։ Փողի համար որքան որ կտա,
չհակաճառես, որովհետև հայրդ քո վարձի համար թողել է խոզեինիդ խղճին, որքան կտա,
կվերցնես, շատ թե քիչ»։
Որդին շատ է տխրում այդ նամակի վրա և երկար մտածելուց հետո գնում է խոզեինի մոտ
և ասում. «Մայրիկիցս նամակ եմ ստացել, թե՝ հայրդ մերձիմահ հիվանդ է, հաշիվներդ
վերջացրու և ե՛կ»։
Վաճառականն առանց երկար մտածելու ասում է՝ գնա՛, ազատ ես։
Գործակատարը վրդովվում է, թե՝ պարոն խոզեին, բա ես հինգ տարի ծառայել եմ քեզ, թե
ինչպես եմ ծառայել քեզ, այդ Աստված գիտե, վերև Աստված, ներքև դուք, հայրս մերձիմահ
հիվանդ է, մեռնում է, իմ հաշիվս տվեք գնամ։
10

  • Ի՜նչ հաշիվ, ի՜նչ Աստված, քեզ ուտացրել, խմացրել և փեշակ եմ սովորեցրել, էլ ի՞նչ ես
    ուզում, քեզ ոչ մի կոպեկ չեմ տալ, որտեղ ուզում ես գնա։
    Այդ ժամանակներում այդ քաղաքում մի այսպիսի սովորություն է լինում։ Եթե մեկը
    մեռնելիս է լինում, բարեկամներին ոչ թե մեռելի տերն է հայտնելիս լինում, թե՝ այսինչ
    մարդը մեռել է, պետք է թաղեն, այլ ծխատեր քահանային հայտնելիս են լինում, թե՝ այսինչ
    մարդը մեռել է, պետք է հայտնի բարեկամներին, համքարներին, և ամեն մի ծախս պետք է
    քահանան անի և վերջումը հաշիվ ներկայացնի։
    Գյուղացու որդին տեսնում է, որ իր խոզեինը խիղճ չունի և իր խոսքի տերը չէ, մտածում է,
    թե երբ որ մի մարդ խիղճ չունի, նա մեռածի հաշվում է, և ինքը կարող է գնալ քահանային
    հայտնել, թե իր խոզեինը մեռած է։
    Մյուս առավոտը գործակատարը վաղ գնում է եկեղեցի։ Առավոտյան ժամերգությունը
    վերջանալուց հետո դիմում է քահանային, թե՝ տերս վախճանվել է, պետք է
    բարեկամներին, համքարներին հայտնեք և թաղման ծախսերի պատրաստությունները
    տեսնեք։
    Քահանան հայտնում է վաճառականի բոլոր բարեկամներին և համքարներին, որ
    երեկոյան գան վաճառականի տունը՝ հոգեհանգստին ներկա լինելու։
    Երեկոյան քահանան տիրացուի հետ գնում է վաճառականի տունը և ի՜նչ է տեսնում, –
    վաճառականը պատշգամբում նստած թեյ է խմում։
  • Օրհնյա՛լ տեր, էս ո՞ր խաչից էր, որ դուք մեզ մոտ եք եկել, չէ՞ որ դուք տարեկան երկու
    անգամ եք գալիս։
  • Աստված օրհնեսցե, որդի՛, անցնում էի ձեր տան մոտով, ուզեցի ձեզ այցելել և ձեր
    առողջությունը հարցնել։
    Վերջապես խոսում են դեսից-դենից և տեսնում են բակի մեջը վեց հոգի եկան և, տեսնելով
    վաճառականին քահանայի հետ խոսելիս, ետ են դառնում դեպի փողոց. հինգ րոպեից
    հետո գալիս են տասներկու հոգի և, տեսնելով վաճառականին և քահանային, դարձյալ
    փողոց են գնում։ Տասը րոպեից հետո գալիս են տասնըութ հոգի և կրկին ետ են դառնում։
    Տասնըհինգ րոպեից հետո գալիս են քսանըչորս հոգի և դարձյալ ետ են դառնում։
    Այս վաճառականը քիչ է մնում թե խելագարվի։
    ― Սա ի՞նչ բան է.― կանչում է ծառային, թե՝ գնա այն մարդկանցից մի քանիսին կանչիր։
    Գալիս են հինգ-վեց հոգի։
    ― Ինչի՞ համար եք եկել և գնում։
    ― Մեզ ասացին, որ դուք մեռել եք, եկել ենք հոգոցի[3] վրա։
    Քահանան տեղը կանգնում է և ասում.
    ― Ես էլ հենց դրա համար եմ եկել։
    Մյուս օրը վաճառականը գնում է թագավորի մոտ ու հայտնում գործի եղելությունը և
    ասում, որ իր գործակատարն ուզում էր իրան սաղ-սաղ թաղել, խնդրում է մի դատաստան։
    Կանչում են գործակատարին։
    Գալիս է գործակատարը։
    Գործակատարը պատմում է գործի ամբողջ պատմությունը, թե ինչպես իր հայրը իրան
    աշակերտ է տվել վաճառականի մոտ և վարձատրության մասին թողել է վաճառականի
    խղճին։
    Թագավորին պատմում է տղան, թե՝ քանի որ էս խոզեինը խիղճ չունի, ինձ համար մեռածի
    հաշվում է, և ես դիմեցի այդ միջոցին։
    Կանչում է թագավորը դահիճներին, թե՝ այս տղային տարեք կախեցեք։
    Դահիճները տանում են կախելու։
    Թագավորը հարցնում է վաճառականին, թե՝ էլ ուրիշ ասելու ոչինչ չունե՞ս։
    11
    ― Ոչինչ չունեմ, թող տանեն կախելու, դա ուզում էր ինձ կենդանի թաղել,― ասում է
    վաճառականը։
    Երկրորդ անգամ հարցնում է թագավորը վաճառականին, թե՝ էլ ուրիշ ասելու կամ
    գանգատ չունե՞ս։
    ― Ո՛չ, ոչինչ չունեմ ասելու, թող տանեն կախելու։
    Երրորդ անգամ հարցնում է թագավորը և միևնույն պատասխանն է ստանում, թե՝ թող
    կախեն։
    Թագավորը մարդ է ուղարկում դահիճների մոտ, թե՝ ետ բերեք տղային, միք կախիլ։
    Թագավորը հրամայում է դահիճներին, թե՝ վաճառականին տարեք կախելու։
    Դահիճները տանում են վաճառականին կախելու։
    Թագավորը հարցնում է տղային, թե՝ էլ ուրիշ ասելու կամ գանգատ չունե՞ս խոզեինիդ վրա։
    Տղան ձայն չէ հանում։
    Երկրորդ անգամ ասում է տղային, բայց դարձյալ պատասխան չկա։
    Երրորդ անգամ հարցնում է տղային, թե՝ պատասխան տուր, խո էլ ոչինչ չունես ասելու։
    Տղան լացակումած ասում է.
    ― Տե՛ր արքա, ես խղճում եմ նրա զավակներին, ես մտնում եմ նրանց դրության մեջ։ Նրա
    որդիքը պետք է լացեն, որ իրանց հորը կենդանի թաղում են։ Ես ոչ մի պահանջ չունեմ
    նրանից և հրաժարվում եմ մի որևէ վարձատրությունից։
    Թագավորը կանչում է դահիճներին, թե՝ թողեք վաճառականին, էլ մի կախեք։
    Թագավորը կանչել է տալիս քաղաքի հայտնի վաճառականներին և հայտնում, թե այս
    վաճառականը որքան որ կարողություն ունի, կիսեցեք և կեսը տվեք իր գործակատարին։
    Այդպիսով, վաճառականի կարողության կեսը տալիս են իր գործակատարին և վերջ
    տալիս վաճառականի գանգատին։
  1. Սովդաքար – վաճառական
  2. Համքար – արհեստակից
  3. Հոգոց – հոգեհանգստյան արարողություն
Posted in Ուսումնական նյութեր

Պատմությունբռոնզե դարաշրջան

 Ե՞րբ է սկսվել բրոնզի դարը։ Որո՞նք են բրոնզի առավելությունները։ Նա Ավելի պինդ մետաղ էր։
• Բրոնզի օգտագործումը ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ տնտեսության մեջ և հասարակական կյանքում։ Արհեստների զարգացմանը բերեց բռոնզը
• Ի՞նչ է նահապետական ընտանիքը։ Ցեղի գլխավորների ընտրիքը
Ինչպե՞ս է առաջացել պետությունը։ ցեղերի միացումներից առաջացել են առաջին պետությունները